Онцлох мэдээ: Нэгдүгээр сарын хоёрдугаар арав хоногийн байдлаар манай орны гол мөрөн, нуурын мөсний зузаан эрчимтэй нэмэгдэж байгаа хэдий ч нуурын толио болон гол мөрний нийт уртын дагууд мөсний зузаан харилцан адилгүй байгаа ба  мөсний даац хүн, мал, машин тэрэг явахад аюулгүй хэмжээнд хүрч бэхжээгүй тул мөсөн дээгүүр явах болон авто тээвэр хийхгүй байхыг онцгойлон анхааруулж байна. Гадаргын усны судалгааны хэлтэс 2020-01-22

Ажиглалтын мэдээ > Голын усны тойм мэдээ
Шинэчлэгдсэн: 2020-01-22 15:20:12

Хэвлэх

Гол мөрний мөсний үзэгдэл, зузааны тойм 2020-01-22

2020 оны нэгдүгээр сарын хоёрдугаар арав хоног

  1. Хойт мөсөн далайн ай савын гол, мөрөн

Хөвсгөлийн уулсаас эх авсан Дэлгэрмөрөн, Шишхэд, Эг голын дагууд  мөсний зузаан өмнөх арав хоногоос 5-10 см нэмэгдсэн бол Бэлтэс, Бүгсий  гол ёроолдоо хүртэл хөллдсөн байна. Эдгээр голуудад 30-120 см зузаан мөсөн бүрхүүл тогтсон ба энэ нь өнгөрсөн оны мөн үеийнхээс 5-30 см нимгэн байна. Харин Эг гол Хатгал орчимд харз гүйх үзэгдэлтэй ба 25 см зузаан мөстэй болсон байна.

Хангай нурууны араас усжих  Идэр, Хануй, Суман, Чулуут, Хойттамир, Урдтамир зэрэг голууд 45-120 см зузаан мөсөн бүрхүүлтэй, мөсний зузаан өнгөрсөн арав хоногоос 5-40 см нэмэгджээ. Хангайн арын голуудын мөсний зузааныг 2019 оны мөн үетэй харьцуулбал 5-35 см нимгэн мөсөн бүрхүүлтэй байгаа бол ус судлалын Идэр-Их-Уул, Чулуут-Өндөрулаан, Суман-Тариат харуул орчимд 5-15 см зузаан байна.

 Хэнтий нурууны баруун хажуугийн Хүдэр, Хараа, Ерөө, Тэрэлж, Туул, Сөгнөгөр, Шивэрт зэрэг голуудын мөсний зузаан өмнөх арав хоногийнхоос 5-15 см нэмэгдэж, 40-110 см зузаан мөсөн бүрхүүлтэй болсон бол жижиг голууд болох Сэлбэ, Улиастай, Шарын гол ёроолдож хөлдсөн байна. Эдгээр голуудын мөсний зузаан өмнөх оны мөн үеийнхээс 5-55 см нимгэн байна.  

Сэлэнгэ мөрөн Орхон голын нийт уртын дагууд мөсний зузаан өмнөх арав хоногоос 5-10 см нэмэгдэж, 55-110 см зузаан мөсөн бүрхүүлтэй болсон ба энэ нь  2019 оны мөн үеийнхээс 5-20 см бага харин Сэлэнгэ мөрөн Тосонцэнгэл, Зүүнбүрэн, Орхон гол Хархорин, Орхон /Сэлэнгэ/ сум орчимд 5-25 см зузаан мөстэй байна.

   2.Номхон далайн ай савын гол, мөрөн

   Хэнтий нурууны ар, зүүн хажуугаас эхтэй Барх, Эг, Онон, Хэрлэн болон Их Хянганы нуруунаас эхтэй Халх голын дагууд 80-120 см зузаан мөсөн бүрхүүлтэй болсон ба энэ нь өмнөх арав хоногоос мөсний зузаан 10-35 см нэмэгдсэн байна. Хурх , Улз, Хэрлэн голын адгаар гол ёроолдож хөлджээ. Хурх, Барх, Эг, Хэрлэн голын дунд болон адгаар мөсний зузаан өмнөх оны мөн үеийнхээс 5-25 см нимгэн бол бусад  голуудын хувьд 5-15 см ахиу зузаантай байна.   

3. Төв Азийн гадагш урсацгүй ай сав           

            Алтай нуруу болон түүний салбар уулсаас усжих Ховд , Буянт, Булган, Турган, Сагсай, Дундцэнхэр, Чонохарайх, Төгрөг зэрэг голын мөсний зузаан 1 дүгээр сарын 11-ний өдрийнхөөс 10-25 см нэмэгдэж, 35-90 см зузаан мөсөн бүрхүүлтэй болсон ба энэ нь өнгөрсөн оны мөн үеэс 10-35 см нимгэн мөсөн бүрхүүлтэй байна. Харин Турган, Харбут, Чигэртэй гол ёроолдоо хүртэл хөлдсөн байна.  

Хангай нурууны өврөөс эхтэй Хүнгүй, Яруу, Хожуул, Зүйл, Түй, Заг, Шаргалжуут, Цагаантуруут, Шар ус, Зэгстэй болон Онги голын эх болон адгаар ёроолдоо хүртэл хөлдсөн бол Чигэстэй, Богд, Буянт, Завхан, Зүйл, Шарга, Түй, Байдраг, Таац зэрэг голууд 30-85 см зузаан мөсөн бүрхүүлтэй мөсний зузаан өмнөх арав хоногийнхоос төдийлөн өөрчлөгдөөгүй байна. Эдгээр голуудын мөсний зузаан 2019 оны мөн үеэс 10-50 см нимгэн байна.  

Увс нуурын савын Чигж, Хархираа, Түргэн, Тэс, Хариг зэрэг голуудын мөсний зузаан өмнөх арав хоногоос 5 см орчим нэмэгдэж, 20-75 см зузаан мөсөн бүрхүүлтэй болсон ба энэ нь өмнөх оны мөн үеийнхээс 5-25 см нимгэн мөсөн бүрхүүлтэй байна. Баруунтуруун, Намир, Хангилцаг зэрэг голууд ёроолдоо хүртэл хөлдсөн байна.

Нэгдүгээр сарын хоёрдугаар арав хоногийн байдлаар манай орны ихэнх гол мөрөн нуур битүү мөсөн бүрхүүлтэй мөсний зузаан эрчимтэй нэмэгдэж байгаа  хэдий ч гол мөрний нийт уртын дагууд мөсний зузаан харилцан адилгүй мөсний даац хүн, мал, машин тэрэг явахад аюулгүй хэмжээнд хүрч бэхжээгүй тул мөсөн дээгүүр явах болон авто тээвэр хийхгүй байхыг онцгойлон анхааруулж байна.

Зарим томоохон гол мөрний мөсний зузааныг тухайн үеийн болон олон жилийн дундаж утгатай харьцуулан хүснэгтэнд үзүүлэв.

 

д/д

 

Гол-харуулын нэр

Олон жил

 

Мөсний зузаан, 2019.01.21

Мөсний зузаан, 2020.01.21

Дундаж

Хамгийн их

Мөсний зузаан, см

1

Сэлэнгэ мөрөн- Хялгант сум

66

100

84

80

2

Сэлэнгэ мөрөн - Сүхбаатар

57

89

68

56

3

Дэлгэрмөрөн гол-Мөрөн сум

67

107

115

96

4

Эг гол-Эрдэнэбулган сум

52

97

58

67

5

Идэр гол-Их-Уул сум

48

64

48

65

6

Орхон гол-Орхон сум / Сэлэнгэ /

64

107

91

94

7

Орхон гол-Сүхбаатар сум

66

143

82

75

8

Туул гол-Улаанбаатар хот

68

130

77

58

9

Ерөө гол-Ерөө сум

71

105

88

85

11

Хараа гол-Баруунхараа сум

51

92

62

97

13

Онон гол-Биндэр сум

66

145

77

93

14

Хэрлэн гол-Өндөрхаан сум

68

105

88

62

15

Хэрлэн гол-Чойбалсан сум

67

125

94

81

16

Халх гол-Сумбэр сум

78

129

86

86

17

Ховд гол –Өлгий сум

83

128

127

97

18

Булган гол-Булган сум

41

74

70

56

19

Түй гол-Баянхонгор сум

40

70

69

41

20

Завхан гол-Гуулин сум

74

110

112

85

 

Гадаргын усны судалгааны хэлтэс

2020.01.22

Улаанбаатар - 2020/01/29

11 цаг

-12 10
O
CF
Утаа
2 м/с

ӨНӨӨДӨР - 2020/01/29

-5 23
O
CF
Багавтар үүлтэй

7 м/с

Шинэ мэдээ

Санал асуулга

"Бороо шивэрнэ" гэсэн хэллэгтэй урьдчилсан мэдээг та юу гэж ойлгодог вэ?

google play app store