Онцлох мэдээ: 2020 оны 3 дугаар сарын 21 -ний өдрийн байдлаар Монгол орны нийт газар нутгийн 15.8 % нь цастай ба дундаж зузаан нь 14 см, цасан дахь усны нөөц 3.71 шоо.км  байна. Жишээлбэл: Увс нуур болон Тэс, Идэр, Шишхэд голын сав газруудын 60-80% нь цастай, цасан дахь усны нөөц нь дунджаар  0.64 шоо.км  байгаа бол Хяргас нуур, Завхан,  Дэлгэрмөрөн, Чулуут  голуудын  савын 30%  цастай,  цасан дахь усны нөөц 0.55 шоо.км байна. Цаашид урин дулаан цаг ирж буйтай уялдаад гол мөрний мөсний үзэгдэл улам идэвхижиж, цөнгийн хахаа, мөсөн дээгүүр ус урсах, хайлсан цас, мөс зэргээс шалтгаалан ус эргээсээ хальж орчин тойрны газар усанд автан, голын эрэг, татмаар нутаглаж буй ард иргэдэд аюул учруулж болзошгүй байна. Иймд том жижиг гол, сайр жалгын эрэг хөвөөнөөс зайдуу суурьшиж нуудлэх, гуу жалга, далан , шуудууг цэвэрлэж ус урсахад чөлөөтэй болгох, амьтны сэг зэмээр цасны ус дамжин голруу орж ус бохирдуулах өвчин эмгэг тараах аюултай тул холбогдох байгуулагаас зохих арга хэмжээг цаг алдалгүй авч цэвэрлэгээ устгал хийхийг зөвлөж байна.  Мөн гол мөрөн, нууранд мөсний үзэгдэл эрчимшиж, мөсний зузаарлын эрчим буурч мөс өргөгдөн хэврэгшиж байгаа тул мөс цөмрөх аюулаас урьдчилан сэргийлэхийг онцгойлон анхааруулж байна. Гадаргын усны судалгааны хэлтэс 2020-03-21

Ажиглалтын мэдээ > Орчны шинжилгээний мэдээ
Шинэчлэгдсэн: 2017-01-05 06:29:34

Хэвлэх

Гол, мөрний мөсний үзэгдэл ба зузааны тойм /2015-12-11/

Гол, мөрний мөсний үзэгдэл ба зузааны тойм

2015 оны арванхоёрдугаар сарын нэгдүгээр арав хоног

           1.Хойт мөсөн далайн ай савын гол, мөрөн

        2015 оны арванхоёрдугаар сарын нэгдүгээр арав хоногийн байдлаар Хөвсгөлийн уулсаас эх авсан Дэлгэрмөрөн, Эг, Бэлтэс, Үүр, Шишхэд зэрэг голууд 20-60 см зузаан мөсөн бүрхүүлтэй ба мөсний зузаан өмнөх арав хоногийнхоос 5-10 см нэмэгдсэн байна. Дээрх голуудын мөсний зузааныг олон жилийн дундаж болон 2014 оны мөн үеийнхтэй харьцуулбал 10-20 см бага байна.

Хангай нурууны араас усжих Идэр, Хануй, Чулуут голын мөсний зузаан өмнөх арав хоногийнхоос 5-20 см нэмэгдэж, 35-70 см зузаан мөсөн бүрхүүлтэй болсон ба энэ нь олон жилийн дундаж болон өнгөрсөн оны мөн үеийнхээс 5-25 см-ээр нимгэн байна. Харин Хойттамир, Урдтамир голд мөсөн зах үүсч өтгөн зайр гүйх үзэгдэл ажиглагдаж байна.

 Хэнтэй нурууны баруун хажуугийн Хараа, Ерөө, Шарын гол, Туул, Тэрэлж болон түүний цутгал голууд 25-50 см зузаан мөсөн бүрхүүлтэй байгаа нь мөсний зузаан өнгөрсөн хугацааныхаас 5-15 см зузаарсан байна.  Эдгээр голуудын мөсний зузаан 2014 оны мөн үе болон олон жилийн дунджаас 5-15 см бага харин Хүдэр, Ерөө, Туул голын адгаар 5-10 см ахиу зузаантай байна.

Сэлэнгэ мөрөн, Орхон голын дагууд 25-55 см зузаан мөсөн бүрхүүлтэй байгаа нь өнгөрсөн хугацааныхаас мөсний зузаан 5-20 см нэмэгдсэн байна. Энэ нь  олон жилийн дундаж болон өмнөх оны мөн үеийнхээс 5-15 см ахиу байгаа бол ус судлалын Сэлэнгэ-Хутаг, Орхон-Хархорин, Орхон-Орхон /Сэлэнгэ/ харуул орчимд 5-25 см нимгэн мөсөн бүрхүүлтэй байна.

     2.Номхон далайн ай савын гол, мөрөн

Хэнтэй нурууны ар, зүүн хажуугаас эхтэй Хурх, Барх, Эг, Балж, Онон, Улз, Хэрлэн болон Их Хянганы нуруунаас эхтэй Халх голын дагууд мөсний зузаан өмнөх арав хоногийнхоос 10-15 см нэмэгдэж, 30-70  см зузаан мөсөн бүрхүүлтэй болсон ба эдгээр голуудын мөсний зузаан олон жилийн дунджийн орчим байна. 

      3. Төв Азийн гадагш урсацгүй ай сав                

            Алтай нуруу болон түүний салбар уулсаас усжих Ховд, Булган, Сагсай, Турган, Долооннуур зэрэг голууд 15-55 см зузаан мөсөн бүрхүүлтэй, мөсний зузаан өнгөрсөн арав хоногийнхоос 5-15 см нэмэгдсэн байна. Дээрх голуудын мөсний зузааныг олон жилийн дундаж болон өмнөх 2014 оны мөн үетэй харьцуулбал 10-30 см нимгэн байна. Харин Турган, Харбут, Чигэртэй гол ёроолдоо хүртэл хөлдсөн бол Буянт, Чонохарайх, Төгрөг голд хараахан мөсөн бүрхүүл тогтоогүй ба мөсөн зах үүсч, дунд зэргийн зайр гүйх үзэгдэл ажиглагдаж байна.

Хангай нурууны өврийн Богд, Чигэстэй, Буянт, Хожуул, Завхан, Заг, Байдраг, Онги, Зэгстэй, Таац, Увс нуурын савын Чигж, Баруунтуруун, Түргэн, Тэс, Хангилцаг Намир, Хариг зэрэг голууд 15-75 см зузаан мөсөн бүрхүүлтэй байгаа нь 12 дугаар сарын 01-ний өдрийнхөөс  5-25 см зузаарсан байна. Энэ нь олон жилийн дундаж зузаанаас 10-25 см нимгэн мөсөн бүрхүүлтэй байна. Жижиг голууд болох Яруу, Шаргалжуут, Цагаантуруут, Шар ус, Онги голын адаг болон Зэгстэй, Таац зэрэг голууд ёроолдоо хүртэл хөлдсөн байна.

            Арванхоёрдугаар сарын нэгдүгээр арав хоногийн байдлаар Монгол орны ихэнх гол мөрөнд тогтвортой мөсөн бүрхүүл тогтож, мөсний зузаан өмнөх арав хоногийнхоос 10-25 см нэмэгдсэн байна. Хэдийгээр нийт нутгаар ихэнх гол мөрөн, нууран дээр битүү мөсөн бүрхүүл тогтож, мөс улам зузаарах хандлагатай байгаа  хэдий ч нуурын толио болон голын нийт уртын дагууд мөсний зузаан харилцан адилгүй байгаа ба мөсний даац хүн, мал, машин тэрэг явахад аюулгүй хэмжээнд хүрч бэхжээгүй байгаа тул цаг хожих, зам товчлох зэргээр мөсөн дээгүүр явах, авто тээвэр хийхгүй байхыг  онцгойлон анхааруулж байна. Зарим томоохон гол мөрний мөсний зузааныг тухайн үеийн олон жилийн дундаж утгатай харьцуулан хүснэгтэнд үзүүлэв.

 

  д/д

 

Гол-харуулын нэр

Олон жил

 

Мөсний зузаан, 2014.12.11

Мөсний зузаан, 2015.12.11

Дундаж

Хамгийн их

Мөсний зузаан, см

1

Сэлэнгэ мөрөн- Хялгант сум

45

75

41

51

2

Сэлэнгэ мөрөн - Сүхбаатар

45

85

-

27

3

Дэлгэрмөрөн гол-Мөрөн сум

46

90

60

54

4

Эг гол-Эрдэнэбулган сум

42

93

20

23

5

Идэр гол-Тосонцэнгэл сум

58

109

38

42

6

Орхон гол-Орхон сум / Сэлэнгэ /

48

109

60

35

7

Орхон гол-Сүхбаатар сум

44

82

47

47

8

Туул гол-Улаанбаатар хот

48

120

46

45

9

Ерөө гол-Ерөө сум

48

84

54

39

11

Хараа гол-Баруунхараа сум

38

80

30

29

13

Онон гол-Биндэр сум

45

75

43

47

14

Хэрлэн гол-Өндөрхаан сум

50

81

39

43

15

Хэрлэн гол-Чойбалсан сум

50

94

53

50

16

Халх гол-Сумбэр сум

52

93

59

49

17

Ховд гол –Өлгий сум

59

76

61

58

18

Булган гол-Булган сум

45

70

47

13

19

Түй гол-Баянхонгор сум

27

50

18

38

20

Завхан гол-Гуулин сум

49

85

78

62

 

Ус судлалын сектор

2015.12.11

 

 

Текст мэдээний жагсаалт

Гарчиг Үүсгэсэн огноо Хандалт
Гол мөрний мөсний үзэгдэл, зузааны тойм 2020-03-21 2020-03-21 38
Гол мөрний мөсний үзэгдэл, зузааны тойм 2020-03-11 2020-03-11 294
Гол мөрний мөсний үзэгдэл, зузааны тойм 2020-03-02 2020-03-02 612
Гол мөрний мөсний үзэгдэл, зузааны тойм 2020-02-21 2020-02-21 431
Гол мөрний мөсний үзэгдэл, зузааны тойм 2020-02-12 2020-02-13 423
Гол мөрний мөсний үзэгдэл, зузааны тойм 2020-02-02 2020-02-03 248
Гол мөрний мөсний үзэгдэл, зузааны тойм 2020-01-22 2020-01-22 282
Гол мөрний мөсний үзэгдэл, зузааны тойм 2020-01-12 2020-01-13 452
Гол мөрний мөсний үзэгдэл, зузааны тойм 2020-01-02 2020-01-02 368
Гол мөрний мөсний үзэгдэл, зузааны тойм 2019-12-21 2019-12-23 420
Гол мөрний мөсний үзэгдэл, зузааны тойм 2019-12-12 354
Гол, мөрний усны горимын тойм 2019-12-01 2019-12-03 493
Гол, мөрний усны горимын тойм 2019-11-21 2019-11-21 548
Гол, мөрний усны горимын тойм 2019-11-11 2019-11-11 600
Гол, мөрний усны горимын тойм 2019-11-01 2019-11-01 621
Гол, мөрний усны горимын тойм 2019-10-22 2019-10-22 623
Гол, мөрний усны горимын тойм 2019-10-12 2019-10-12 699
Гол, мөрний усны горимын тойм 2019-10-02 2019-10-03 771
Гол, мөрний усны горимын тойм 2019-09-22 2019-09-24 598
Гол, мөрний усны горимын тойм 2019-09-12 2019-09-16 796
Гол, мөрний усны горимын тойм 2019-09-02 2019-09-04 805
Гол, мөрний усны горимын тойм 2019-08-21 2019-08-21 812
Гол, мөрний усны горимын тойм 2019-08-12 2019-08-12 928
Гол, мөрний усны горимын тойм 2019-08-02 2019-08-02 948
Гол, мөрний усны горимын тойм 2019-07-22 2019-07-22 801
Гол, мөрний усны горимын тойм 2019-07-13 2019-07-16 790
Гол, мөрний усны горимын тойм 2019-07-03 2019-07-03 933
Гол, мөрний усны горимын тойм 2019-06-22 2019-06-22 890
Гол, мөрний усны горимын тойм 2019-06-12 2019-06-12 903
Гол, мөрний усны горимын тойм 2019-06-02 2019-06-03 949
Гол, мөрний усны горимын тойм 2019-05-21 2019-05-21 903
Гол, мөрний усны горимын тойм 2019-05-12 2019-05-13 889
Гол, мөрний усны горимын тойм 2019-05-02 2019-05-02 853
Гол, мөрний усны горимын тойм 2019-04-21 2019-04-23 818
Гол, мөрний мөсний үзэгдэл, зузааны тойм 2019-04-11 2019-04-12 721
Гол, мөрний мөсний үзэгдэл, зузааны тойм 2019-04-01 2019-04-02 955
Гол, мөрний мөсний үзэгдэл, зузааны тойм 2019-03-22 2019-03-25 1018
Гол, мөрний мөсний үзэгдэл, зузааны тойм 2019-03-11 2019-03-12 1803
Гол, мөрний мөсний үзэгдэл, зузааны тойм 2019-03-01 2019-03-01 972
Гол, мөрний мөсний үзэгдэл, зузааны тойм 2019-02-21 2019-02-22 1029
Гол, мөрний мөсний үзэгдэл, зузааны тойм 2019-2-11 2019-02-15 971
Гол, мөрний мөсний үзэгдэл, зузааны тойм 2019-2-01 2019-02-02 912
Гол, мөрний мөсний үзэгдэл, зузааны тойм 2019-01-21 2019-01-23 891
Гол, мөрний мөсний үзэгдэл, зузааны тойм 2019-01-11 2019-01-11 1004
Гол, мөрний мөсний үзэгдэл, зузааны тойм 2019-01-01 2018-12-21 1041
Гол, мөрний мөсний үзэгдэл, зузааны тойм 2018-12-12 2018-12-12 1173
Гол, мөрний мөсний үзэгдэл, зузааны тойм 2018-12-01 2018-12-06 994
Гол, мөрний мөсний үзэгдэл, зузааны тойм 2018-21-11 2018-11-21 1088
Гол, мөрний мөсний үзэгдэл, зузааны тойм 2018-11-11 2018-11-12 1077
Гол, мөрний усны горимын тойм 2018-11-01 2018-11-02 958
Гол, мөрний усны горимын тойм 2018-10-21 2018-10-22 1020
Гол, мөрний усны горимын тойм 2018-10-11 2018-10-15 1028
Гол, мөрний усны горимын тойм 2018-10-03 2018-09-21 1133
Гол, мөрний усны горимын тойм 2018-09-11 2018-09-11 1243
Гол, мөрний усны горимын тойм 2018-08-21 2018-08-23 1223
Гол, мөрний усны горимын тойм 2018-08-01 2018-08-13 1228
Гол, мөрний усны горимын тойм 2018-07-31 2018-07-31 1416
Гол, мөрний усны горимын тойм 2018-07-21 2018-07-23 1320
Гол, мөрний усны горимын тойм 2018-07-10 2018-07-10 1247
Гол, мөрний усны горимын тойм 2018-07-02 2018-07-02 1351
Гол, мөрний усны горимын тойм 2018-06-21 2018-06-25 1162
Гол, мөрний усны горимын тойм 2018-06-11 2018-06-12 1254
Гол, мөрний усны горимын тойм 2018-06.01 2018-05-22 1952
Гол, мөрний усны горимын тойм 2018-05-11 2018-05-11 1318
Гол, мөрний усны горимын тойм 2018-05-02 2018-05-02 1331
Гол, мөрний усны горимын тойм 2018-04-20 2018-04-20 1506
Гол, мөрний мөсний үзэгдэл ба зузааны тойм 2018-04-11 2018-04-12 1431
Гол, мөрний мөсний үзэгдэл ба зузааны тойм 2018-04-01 2018-04-03 1468
Гол, мөрний мөсний үзэгдэл ба зузааны тойм 2018-03-21 2018-03-12 1528
Гол, мөрний мөсний үзэгдэл ба зузааны тойм 2018-03-01 2018-03-02 1464
Гол, мөрний мөсний үзэгдэл ба зузааны тойм 2018-02-21 2018-02-22 1562
Гол, мөрний мөсний үзэгдэл ба зузааны тойм 2018-02-11 2018-02-12 1686
Гол, мөрний мөсний үзэгдэл ба зузааны тойм 2018-02-01 2018-02-02 2111
Гол, мөрний мөсний үзэгдэл ба зузааны тойм 2017-01-21 2018-01-22 1729
Гол, мөрний мөсний үзэгдэл ба зузааны тойм 2018-01-11 2018-01-12 1556
Гол, мөрний мөсний үзэгдэл ба зузааны тойм 2018-01-01 2018-01-02 1349
Гол, мөрний мөсний үзэгдэл ба зузааны тойм 2017-12-21 2017-12-22 1377
Гол, мөрний мөсний үзэгдэл ба зузааны тойм 2017-12-11 2017-12-12 1439
Гол, мөрний мөсний үзэгдэл ба зузааны тойм 2017-12-02 2017-12-04 1252
Гол, мөрний мөсний үзэгдэл ба зузааны тойм 2017-12-02 2017-12-02 1448
Гол, мөрний мөсний үзэгдэл ба зузааны тойм 2017-11-21 2017-11-21 1604
Гол, мөрний мөсний үзэгдэл ба зузааны тойм 2017-11-11 2017-11-11 1802
Гол, мөрний мөсний үзэгдэл, зузааны тойм 2017-11-01 2017-11-01 1903
Гол мөрний усны горимын тойм 2017-10-21 2017-10-21 2015
Гол, мөрний усны горимын тойм 2017-10-11 2017-10-03 1152
Гол, мөрний усны горимын тойм 2017-09-21 2017-09-22 1288
Гол, мөрний усны горимын тойм 2017-09-11 2017-09-12 1342
Гол, мөрний усны горимын тойм 2017-09-01 2017-09-01 1676
Гол, мөрний усны горимын тойм 2017-08-22 2017-08-22 1524
Гол, мөрний усны горимын тойм 2017-08-11 2017-08-11 1618
Гол, мөрний усны горимын тойм 2017-08-01 2017-08-01 1233
Гол, мөрний усны горимын тойм 2017-07-21 2017-07-24 1173
Гол, мөрний усны горимын тойм 2017-07-12 2017-07-13 1120
Гол, мөрний усны горимын тойм 2017-06-22 2017-06-22 1215
Гол, мөрний усны горимын тойм 2017-06-12 2017-06-12 1275
Гол, мөрний усны горимын тойм 2017-06-02 2017-06-02 1181
Гол, мөрний усны горимын тойм 2017-05-22 2017-05-22 1046
Гол, мөрний усны горимын тойм 2017-05-11 2017-05-12 1383
Гол, мөрний усны горимын тойм 2017-05-01 2017-05-02 1240
Хаврын шар усны үерийн сэрэмжлүүлэх мэдээ /2017.04.04/ 2017-04-04 1264
Хаврын шар усны үер болон мөс цөмрөх аюулаас сэрэмжлүүлэх мэдээ /2017-03-21/ 2017-03-21 1194
Гол, мөрний мөсний үзэгдэл ба зузааны тойм /2017-04-11/ 2016-11-11 1816
Гол, мөрний мөсний үзэгдэл ба зузааны тойм /2016-11-01/ 2016-11-02 2178
Гол, мөрний усны горимын тойм 2016-10-21 2016-10-21 1680
Гол, мөрний усны горимын тойм 2016-10-11 2016-10-12 1229
Гол, мөрний усны горимын тойм 2016-10-01 2016-10-03 1228
Гол, мөрний усны горимын тойм 2016-09-23 2016-09-15 1211
Гол, мөрний усны горимын тойм 2016-09-01 2016-09-01 1187
Гол, мөрний усны горимын тойм 2016-08-22 2016-07-22 1653
Гол, мөрний усны горимын тойм /2016-07-11/ 2016-06-20 2050
Гол, мөрний усны горимын тойм/2016-06-10/ 2016-06-10 1787
Гол, мөрний усны горимын тойм/2016-06-01/ 2016-06-02 1728
Гол, мөрний усны горимын тойм 2016-05-20 1305
Гол, мөрний усны горимын тойм /2016-05-11/ 2016-05-11 1611
Гол, мөрний усны горимын тойм /2016-05-02/ 2016-05-02 1495
Гол, мөрний мөсний үзэгдэл ба зузааны тойм /2016-04-21/ 2016-04-21 1614
Гол, мөрний мөсний үзэгдэл ба зузааны тойм /2016-04-11/ 2016-04-12 1639
Гол, мөрний мөсний үзэгдэл ба зузааны тойм /2016-04-01/ 2016-04-02 1629
Гол, мөрний мөсний үзэгдэл ба зузааны тойм/2016-03-21/ 2016-03-22 2241
Гол, мөрний мөсний үзэгдэл ба зузааны тойм/2016-03-11/ 2016-03-11 1733
Гол, мөрний мөсний үзэгдэл ба зузааны тойм/2016-03-01/ 2016-03-01 2455
Гол, мөрний мөсний үзэгдэл ба зузааны тойм/2016-02-21/ 2016-02-22 1768
Гол, мөрний мөсний үзэгдэл ба зузааны тойм/2016-02-11/ 2016-02-11 1445
Гол, мөрний мөсний үзэгдэл ба зузааны тойм/2016-02-01/ 2016-02-02 1445
Гол, мөрний мөсний үзэгдэл ба зузааны тойм/2016-01-21/ 2016-01-22 1335
Гол, мөрний мөсний үзэгдэл ба зузааны тойм/2016-01-11/ 2016-01-11 1498
Гол, мөрний мөсний үзэгдэл ба зузааны тойм /2016-01-01/ 2016-01-01 1577
Гол, мөрний мөсний үзэгдэл ба зузааны тойм/2015-12-21/ 2015-12-22 1426
Гол, мөрний мөсний үзэгдэл ба зузааны тойм /2015-12-11/ 2015-12-11 1512
Гол, мөрний мөсний үзэгдэл ба зузааны тойм /2015-12-01/ 2015-12-02 2213
Гол, мөрний мөсний үзэгдэл ба зузааны тойм /2015-11-22/ 2015-11-23 1507
Гол, мөрний усны горимын тойм/2015-11-11/ 2015-11-11 1483
Гол, мөрний усны горимын тойм/2015-11-01/ 2015-11-02 1506
Гол, мөрний усны горимын тойм /2015-10-21/ 2015-10-21 1531
Гол, мөрний усны горимын тойм /2015-10-11/ 2015-10-12 1489
Гол, мөрний усны горимын тойм /2015-10-01/ 2015-10-02 1514
Гол, мөрний усны горимын тойм /2015-09-21/ 2015-09-21 1529
Гол, мөрний усны горимын тойм /2015-09-11/ 2015-09-11 1627
Гол, мөрний усны горимын тойм /2015-09-01/ 2015-09-02 1536
Гол, мөрний усны горимын тойм /2015-08-11/ 2015-07-31 1747
Гол, мөрний усны горимын тойм /2015-07-21/ 2015-07-21 1762
Гол, мөрний усны горимын тойм /2015-07-01/ 2015-07-12 1771
Гол, мөрний усны горимын тойм /2015-07-11/ 2015-07-10 1693
Наадмын өдрүүдийн гол мөрний усны түвшний төлөв байдал 2015-07-10 1762
Гол, мөрний усны горимын тойм /2015-06-11/ 2015-06-12 1689
Гол, мөрний усны горимын тойм /2015-06-01/ 2015-06-02 4095
Гол, мөрний усны горимын тойм /2015-05-21/ 2015-05-22 4408
Гол, мөрний усны горимын тойм /2015-05-11/ 2015-05-12 3196
Улаанбаатар - 2020/03/28

20 цаг

3 37
O
CF
Үзэгдэлгүй

0 м/с

ӨНӨӨДӨР - 2020/03/28

7 44
O
CF
Багавтар үүлтэй

8 м/с

Шинэ мэдээ

Санал асуулга

"Бороо шивэрнэ" гэсэн хэллэгтэй урьдчилсан мэдээг та юу гэж ойлгодог вэ?

google play app store